Thứ 5, 24-04-2014 | 7:39 SA

'Lách luật' hiến tặng để mua bán nội tạng người

30.05.2013 14:16

Gần đây, xuất hiện những vụ môi giới mua bán nội tạng tại một số bệnh viện lớn ở cả ba miền Bắc- Trung- Nam.

Mục đích nhân đạo trong hiến tặng mô tạng nhằm cứu sống người bệnh đã bị thương mại hoá. Điều này sẽ tạo ra nhiều hệ lụy, nguy cơ trở thành loại tội phạm mới nguy hiểm, gây mất an toàn xã hội.

Thâm nhập đường dây mua bán nội tạng

Với bộ dạng rầu rĩ của người có người thân bị suy thận nặng cần có nguồn hiến tặng để thay thế, tôi đã gặp được H., một mắt xích quan trọng trong đường dây mua bán nội tạng. Địa điểm tôi gặp H. là quán café X trên phố Phủ Doãn đối diện với cổng bệnh viện Việt- Đức. H. không phải là người vồn vã cho lắm và phải nói có bác sỹ giới thiệu, tôi mới gặp được "nhân vật quan trọng" này.

H. hơi đậm người, ăn nói khá điềm đạm, có lẽ điều này khiến anh ta chiếm được lòng tin của khách hàng. Những người khách đã tìm đến H. chủ yếu là những người bệnh nặng nhưng có tiền. Chỉ những người có nhiều tiền, mới tìm cách mua bằng được nội tạng để thay thế. Và thực tế nhu cầu này là rất lớn, nên nghề của H. "bỗng dưng" phát và dù chỉ làm trung gian thu tiền môi giới cũng đủ để H. sống phong lưu.

Khi tôi ngỏ ý muốn tìm một người hiến thận cùng nhóm máu AB với người thân, H. khẳng định: "Cứ làm việc với bác sĩ về thời gian mổ đi. Tôi sẽ tìm được người hiến thận. Tuy nhiên, nhóm máu này cũng hơi khó tìm, thận của người cho là thanh niên trẻ sẽ đắt hơn đấy nhé. Tiền nào của ấy, ghép thận của người trẻ thì khả năng thành công cao hơn vì ít bị đào thải". Nghe H. phân tích cũng ra dáng là người có kinh nghiệm trong ngành y.

Tôi hỏi giá cả như thế nào, H. nói: "Tuỳ thuộc vào người bán họ đòi bao nhiêu. Tuy nhiên giá dao động khoảng 150-200 triệu đồng, tuỳ theo độ tuổi". Theo H. tiết lộ, hiện nay cũng đã có người cho thận, nếu người nhà của tôi cần gấp. Người cho 45 tuổi, thuộc nhóm máu O. "Anh chị cứ cân nhắc đi, nếu thấy ổn thoả, tôi sẽ thu xếp để hai bên bàn bạc cụ thể".

Qua cách nói của H., tôi hiểu, sau khi hai bên thoả thuận được với nhau giá cả, thì "lại quả" cho người môi giới, trung gian bao nhiêu thì... "tuỳ tâm". Tuy là "tuỳ tâm", nhưng tôi đã được biết một giá chung, vì còn liên quan đến làm nhiều thủ tục xác định người cho nội tạng là thân nhân, họ hàng hiến tặng nên người cho sẽ trích 10%, còn người nhận  trả 15-20%, giá trị thoả thuận mua-bán giữa 2 bên. Rõ ràng, người đứng giữa, có mối quan hệ với bác sĩ, biết được mánh lới để hợp thức hoáthì H. đã hưởng vài chục triệu đồng cho một lần môi giới thành công.

Quán cafe X nơi H. gặp gỡ những người có nhu cầu mua bán nội tạng.

Cuộc nói chuyện với H. hé lộ cho tôi biết một điều, anh ta đã thực hiện thành công nhiều vụ mua bán nội tạng. Đường dây của H. không chỉ ở phạm vi Hà Nội mà còn vươn cả ra miền Trung và miền Nam. Trong đó, tỉnh Thừa Thiên Huế được xác định là địa bàn trọng điểm. Chúng tôi cũng đã tìm được số điện thoại của một người tên Thu, vốn là bệnh nhân được ghép thận bằng nguồn mua tại bệnh viện Trung ương Huế.

Cách đây 2 năm, Thu là bệnh nhân bị suy thận nặng đang trong quá trình chạy thận nhân tạo và có nhu cầu cần người cho thận để thay thế quả thận hỏng. Thu đã gặp một người miền Nam đang cần một khoản tiền lớn để thanh toán những khoản nợ nần. Thu mua được quả thận của người đàn ông trong Nam với số tiền 150 triệu đồng.

Và cũng từ khi mua được thận, nắm được nhu cầu của nhiều người Thu đã "bắt sóng" với H. để cùng nhau tương tác tạo ra những mắt xích trong đường dây mua bán nội tạng. Thu cũng nói rõ với tôi, muốn ghép thận cần phải làm việc xếp lịch với bác sĩ trưởng khoa. Khi được bác sĩ đồng ý, bệnh nhân có nhu cầu, Thu sẽ tìm người cho. Và khi ấy, mọi thủ tục để được xác định là người hiến tặng cũng sẽ đơn giản, không phức tạp nữa.

Tội phạm mới

Cách đây vài năm, dư luận từng bị "đốt nóng" bởi trường hợp của sinh viên Tô Công Luân (22 tuổi, sinh viên trường cao đẳng Kinh tế kỹ thuật công nghiệp 2, TP.HCM) với nghi án bị lừa sang Trung Quốc bán thận. Sau khi về nước, với vết mổ được khâu chằng chịt và cơ thể suy kiệt nặng, Luân sống thực vật với một quả thận còn lại.

Thời điểm ấy, một số cơ quan đã đặt ra nghi vấn có đường dây đưa người ra nước ngoài bán nội tạng. Tuy nhiên, mặc dù gia đình Luân cũng gửi đơn đến các cơ quan chức năng, song sự việc cũng chỉ nóng lên một thời gian với nhiều nghi vấn được đặt ra rằng người mua thận là một Phó giám đốc sở, và thương vụ mua bán có sự tiếp tay của một số y, bác sĩ trong ngành y.

Nhưng cuối cùng, sự việc rơi vào quên lãng. Những người nghèo cần tiền vẫn bị lừa phỉnh, bán đi một phần cơ thể mình, có trường hợp là quả thận, khi là cho gan... Họ biết sức khoẻ bị ảnh hưởng, thậm chí còn đe doạ đến tính mạng như trường hợp của Tô Công Luân, nhưng vẫn nhắm mắt đưa chân.

Một bác sĩ là trưởng khoa thận tiết niệu của bệnh viện lớn (yêu cầu giấu tên) cho biết, hiện tượng mua bán thận là có thật. Bản thân ông đã nhận được rất nhiều lời xin sự giúp đỡ, tiến hành cấy ghép thận, hầu hết là những trường hợp mua và bán nhưng ông đã từ chối. "Y học là nhân đạo, tôi không thể tiến hành cấy ghép trái với y đức", vị bác sĩ này nói.

Cách đây không lâu, ông từng dừng mổ khi biết ca mổ là một vụ mua bán. Lần ấy, ông tiến hành mổ nội soi, khi mọi việc đã chuẩn bị xong xuôi, tất cả các thủ tục, giấy tờ đều hợp pháp, người nhận thận là một Việt kiều, người cho thận được xác nhận là anh em con chú, con bác. Khi ca mổ chuẩn bị được tiến hành, bệnh viện của ông nhận được điện thoại từ một Trung tâm y tế thông báo về một vụ mua bán thận.

Việc dừng ca mổ ghép thận lại để xác minh là quyết định đúng của bệnh viện này. Vị bác sĩ trưởng khoa cho biết: "Sau khi tìm hiểu kỹ chúng tôi biết một Việt kiều đã thỏa thuận với một cô gái mua thận, cô gái cần tiền để trang trải nợ nần. Hai bên đã đến chính quyền địa phương để nơi đây chứng nhận là anh em họ và họ chọn BV của tôi làm nơi tiến hành cấy ghép".

Mọi việc diễn ra suôn sẻ, các y bác sĩ sau khi tiến hành kiểm tra những giấy tờ liên quan thấy đều hợp pháp, có cả giấy chứng nhận của chính quyền địa phương. Vụ việc chỉ vỡ lở khi người mẹ của cô gái bán thận biết chuyện và bà đến gặp người mua xin thêm tiền. Vị Việt kiều nọ không đồng ý, người mẹ nọ đã ra trung tâm Y tế huyện tố cáo vụ việc.

Giáo sư, bác sĩ Lê Thế Trung (nguyên Chủ tịch hội đồng chuyên môn ghép tạng Việt Nam), cho rằng luật Hiến, lấy, ghép mô tạng và các bộ phận cơ thể người đã được Quốc hội thông qua là một bước phát triển cho ngành y học ghép tạng tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc "lách luật" biến chuyện hiến tặng mang ý nghĩa nhân đạo thành các nguy cơ thương mại hoá cần phải xem xét, xử lý.

Việc hiến bộ phận cơ thể con người thành món hàng hoá có thể mua đi, bán lại dễ dàng thuộc phạm trù văn hoá, pháp luật không cho phép. Điều này, cũng đang tiềm ẩn những nguy cơ làm nảy sinh loại tội phạm mới. Song những người nghèo vì đồng tiền vẫn bất chấp sự nguy hiểm đến tính mạng để bán đi một phần cơ thể. Và họ vô tình tiếp tay cho nhóm tội phạm mới đang hình thành, nguy cơ tạo ra sự bất ổn cho xã hội.

Lỗ hổng pháp lý

Hiện nay, văn bản pháp luật đang có hiệu lực là Luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Luật này quy định, chỉ những người có cùng dòng máu trực hệ ba đời (với điều kiện là đủ 18 tuổi trở lên, tình nguyện hiến, có sự hòa hợp về sinh học và việc lấy tạng không ảnh hưởng quá nhiều đến sức khỏe) mới được cho nhau tạng theo kiểu liên hệ trực tiếp.

Điều 11 của Luật đề cập đến các hành vi bị pháp luật cấm trong lĩnh vực này như: Cấm mua, bán, lấy trộm mô, tạng; cấm sử dụng mô, tạng vì mục đích thương mại…Tuy nhiên, luật này chưa quy định các chế tài khi vi phạm các điều khoản của luật này. Trong khi đó, Bộ Luật Hình sự cũng chưa có các điều khoản quy định các chế tài trong hoạt động mua, bán trái phép nội tạng người. Đó là một kẽ hở pháp luật cần sớm được bổ sung.   

Theo Người đưa tin

Các tin bài khác »  

Theo VnExpress

Miền Bắc sắp đón không khí lạnh

Cuối tuần này, các tỉnh miền Bắc sẽ chịu ảnh hưởng của bộ phận không khí lạnh tăng cường.

Theo Tri thức

2 giờ hoảng loạn của thanh niên bị nhà bạn gái đánh

'Ông Trung cầm xà beng phang thẳng vào ống chân phải, tôi chỉ nghe tiếng 'cụp' thì biết chân mình đã gãy'

Theo Một thế giới

Đâm chết con vì vợ không cho ân ái

Giận vợ, Trường điên cuồng dùng kéo đâm chết đứa con còn đỏ hỏn của mình.

Hoàng Hải Yến - báo điện tử Một thế giới

Xúc động 'thư gửi con trai' của phóng viên từ tâm dịch sởi

'Khi gửi con cho bố, đi vào vùng ổ dịch, mẹ cũng sợ lắm. Mẹ sợ con lây cái dịch sởi đáng nguyền rủa này'.

Theo Pháp Luật Việt Nam

Đối diện án tử, Dương Chí Dũng vẫn 'si tình'

Những lời khai của Dương Chí Dũng liên quan đến cô bồ Phan Thị Thảo được trình bày hết sức tha thiết.

Theo Tuổi trẻ

Phải đi cấp cứu sau khi rời trụ sở công an

Kết quả chẩn đoán cho thấy anh Minh bị chấn thương ngực kín, đa chấn thương phần mềm do bị đánh.

Theo Tri thức

Vớt được vật lạ nghi chứa chất độc dài gần 2 m

Hai đầu vật lạ bị bịt kín, nhưng bên trong vẫn bốc lên mùi khó chịu khiến không ai dám lại gần.

Theo VnExpress

Nhật phát hiện đường dây ngầm chuyển tiền về Việt Nam

Đường dây này có thể đã tồn tại suốt 3 năm qua, với quy mô hơn 100 tỷ đồng.

Theo Tri thức

Hàng trăm cảnh sát vây bắt tội phạm truy nã ở Hải Phòng

Mẹ và vợ khuyên Tự ra đầu thú nhưng anh ta vẫn cố thủ trong nhà, chống trả quyết liệt.

Theo VnExpress

Cựu tổng giám đốc Bảo Việt bị bắt

Ông Trần Trọng Phúc bị khởi tố về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo Đời sống và Pháp luật

Kết luận vụ xe khách đâm xe bồn, 7 người chết

Chiếc xe bồn chở nước có người cầm cờ phất ra hiệu cho các phương tiện khác tránh, có bật đèn chớp, đèn xi nhan...

Theo Dân Việt

'Bó tay' với tôm nhiễm kháng sinh

Tôm Việt Nam liên tiếp bị cảnh báo nhiễm kháng sinh và bị bơm Agar.

Theo Khám Phá

Nhân viên xe buýt bị hành khách đánh tử vong

Nguyên nhân mâu thuẫn là do hành khách kia đi nhầm tuyến xe buýt nhưng anh Lâm không cho dừng xe để xuống.

Theo Đời sống và Pháp luật

Chấn động: Bố đâm chết hai con ruột rồi tự sát

Thành đã cầm dao đâm chết hai con ruột ngay trên giường ngủ rồi đâm vào ngực mình tự sát.

Theo VOV Online

Di sản Núi Đôi bị 'làm đẹp'... vô duyên

Sau khi được công nhận di sản, Núi Đôi bị đóng cọc chăng dây, xây bờ gạch làm bồn hoa xếp chữ...

Theo VnExpress

Lẻn vào nhà dùng súng AK đoạt mạng vợ sắp cưới

Tuấn đập vỡ cửa kính, giơ súng bắn 2 phát đoạt mạng người yêu rồi tự sát nhưng đạn không nổ.

Theo Tri thức

Sập mái vòm lò gạch, 1 người tử vong

Các công nhân tiến hành tháo dỡ giàn giáo, do bất cẩn nên đã làm mái vòm bị đổ xuống.

Theo VnExpress

Nhiều ca sởi có diễn biến rất lạ

Có trẻ mắc sởi sáng nhập viện vẫn chơi đùa nhưng chiều đã thở gấp, tối phải thở máy.

Theo Tri thức

Đâm chết bạn nghiện trên vỉa hè

Theo lời kể của các nhân chứng, Hiển đã dùng dao nhọn đâm thấu ngực anh Thuận.

Theo VnExpress

Kỳ lạ hai xe sang cùng biển 30A-38888

Phòng CSGT Hà Nội cho biết, ôtô Mercedes là xe chính chủ, còn chiếc Lexus mang biển số giả.

- Liên kết quảng cáo -