Thứ 6, 18-04-2014 | 7:48 SA

Những bệnh lạ Việt Nam năm 2012

30.12.2012 07:53

Chưa bao giờ ngành y tế Việt Nam phải đối diện với những tình huống oái oăm khiến dư luận hoang mang như năm 2012. Tiếng chuông cảnh báo mọi tầng lớp xã hội từ amip ăn não người, viêm da gây chết người, chuột cắn người gây bệnh…

1. Amip ăn não người

Đây là căn bệnh lạ do virus sống trong nước ao hồ xâm nhập vào cơ thể người qua đường mũi. Đã có 2 người tử vong (một bé trai 6 tuổi và một thanh niên 25 tuổi) chỉ sau từ 1 đến 3 ngày nhiễm bệnh, với biểu hiện đặc trưng giống như bệnh viêm não. Nguy hiểm khó lường nhất là vì biểu hiện ban đầu của bệnh dễ gây nhầm với bệnh cảm cúm thông thường khiến người bệnh chủ quan, và tử vong khi bệnh diễn tiến quá nhanh không kịp trở tay.

Các nhà khoa học giải thích: "Khái niệm 'ăn não người' không phải là hiện tượng kinh dị hay hiếm gặp. Thực chất đây là một quá trình hoạt động ở mức độ tế bào, có thể gặp ở mọi cơ thể sống nhằm mục đích dinh dưỡng hay bảo vệ".


Theo đó, loại amip ăn não người này được gọi tên là Naegleria - một vi sinh vật sống tự do trong môi trường. Ở điều kiện tự nhiên, nó sinh sống bằng cách ăn (thực bào) các vi khuẩn xung quanh nhờ các chân giả. Trong trường hợp tình cờ “đi lạc” vào cơ thể người, nó bắt buộc phải tồn tại bằng cách thực bào các tế bào trong mô não. Tuy nhiên, khả năng thực bào này không phải là đặc tính chuyên biệt của Naegleria mà của hầu hết động vật nguyên sinh.

Đối với bệnh lý não do Naegleria, tên gọi đúng của nó là viêm não màng não nguyên phát do amip. Viêm não màng não là một bệnh rất thường gặp và trong đa số trường hợp, biểu hiện đều giống nhau với sốt, đau đầu, cứng cổ, kèm một số triệu chứng thần kinh định vị. Cách chẩn đoán bệnh cũng bằng cách phân tích dịch não tủy gồm cả soi và cấy, hoặc các xét nghiệm chuyên biệt về sinh học phân tử.

Tại Mỹ, số liệu thống kê của Trung tâm kiểm soát và phòng bệnh (CDC) từ năm 2005-2009 cho thấy, mỗi năm có 3.880 người bị chết đuối và khoảng 5.789 người được cứu sống tại các bệnh viện sau khi được vớt. Ngược lại, từ năm 1962-2011 (gần 50 năm), chỉ có 123 ca bị nhiễm Naegleria Fowleri được ghi nhận, đáng tiếc chỉ có một ca sống sót.

Nói đến viêm não màng não do ký sinh trùng, gần đây cũng đã có báo cáo về nhiều trường hợp viêm màng não do nhiễm ký sinh trùng Angiostrongylus Cantonensis sau khi ăn ốc sên tại TP.HCM. Trước đây cũng có nhiều báo cáo báo động về tình trạng tổn thương não do ký sinh trùng Toxocara Canis mà nguyên nhân gián tiếp là lây từ việc ôm ấp các vật cưng, chó mèo trong nhà.

Hằng ngày con người tiếp xúc với vô số yếu tố rủi ro và thực hiện hàng ngàn hành động nguy cơ, trong đó hiện tượng nhiễm Naegleria chỉ là một trong những rủi ro đó. Ngành y tế khuyến cáo người dân nên tránh bơi, tắm ở những nơi tiềm ẩn nguy cơ gây bệnh như ao, hồ. Nếu không tránh được thì sau khi bơi, nên sử dụng thuốc sát khuẩn để xịt mũi họng và nếu có biểu hiện đau đầu, sốt, nôn… hãy nhanh chóng đến bệnh viện sớm để các bác sĩ chuyên khoa kịp thời trợ giúp.

2. Bệnh viêm da gây chết người ở Quảng Ngãi 

Dù chỉ mang cái tên bình thường “viêm da dày sừng bàn chân bàn tay”, nhưng chỉ trong vài tháng, căn bệnh đã lây lan ra cộng đồng với trên 200 người ở huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi nhiễm bệnh. 

Bệnh lạ đã xuất hiện tại 5 xã của huyện Ba Tơ (Quảng Ngãi) là Ba Điền, Ba Ngạc, Ba Xa, Ba Tô, Ba Vinh, trong đó tập trung chủ yếu tại làng Rêu của xã Ba Điền (chiếm tỷ lệ 55,67%). Tỷ lệ nhóm tuổi mắc bệnh cao nhất là từ 15-30 tuổi chiếm trên 30%, trong đó 100% bệnh nhân mắc bệnh là người dân tộc H’re.


Những người mắc bệnh lạ bị tổn thương cơ thể rất nghiêm trọng như suy gan, tổn thương cơ tim, tổn thương da… Ngoài ra, lòng bàn tay, bàn chân nổi lên lớp dày giống vết bỏng, các vết loét  lây lan sang miệng, lưng, bụng và có nguy cơ tử vong cao.
Trên thế giới chưa từng phát hiện căn bệnh nào như căn bệnh lạ ở Quảng Ngãi. Chỉ có những bệnh giống biểu hiện da, nhưng lại không có biểu hiện ở gan và ngược lại.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long

Đã có 13 trường hợp tử vong được xác định nguyên nhân là do căn bệnh này, và 11 ca tử vong khác bị nghi có liên quan đến “bệnh viêm da lạ”.

Các hội đồng khoa học xác định: Hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân nhiều khả năng liên quan đến nguyên nhân nhiễm độc trên cơ địa người bệnh có tình trạng dinh dưỡng kém và thiếu một số yếu tố vi lượng. 94 mẫu đã xét nghiệm cho thấy tình trạng thiếu vitamin B3 trong máu.

Các mối nguy cơ do vi khuẩn, virus từ các mẫu xét nghiệm đất, nước, lương thực thực phẩm cũng được loại trừ do không có hội chứng nhiễm trùng. Xét nghiệm xác định các mẫu máu bị bệnh tại Trường Đại học Nagasaki bằng kỹ thuật pyro - sequencing so sánh với ngân hàng gene trên 240 loài virus, vi khuẩn cũng cho thấy không có tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.

Đến nay, bệnh này đã lắng dịu, nhưng nó vẫn là cú sốc khó quên đối với ngành y tế và người dân trong năm 2012.

3. Kiến ba khoang tấn công các thành phố lớn 

Loài con trùng nhỏ bé này đã làm nhiều người dân ở Hà Nội và TP.HCM “ăn không ngon, ngủ không yên”, bởi nó gây nên cảm giác ngứa ngáy khó chịu cho người bệnh sau khi cắn. Tuy kiến ba khoang không tấn công trực diện vào con người, nhưng lông kiến (tác nhân gây bệnh) theo gió xâm nhập vào cơ thể người, gây ngứa, mẩn đỏ, phồng rộp, thậm chí tróc da.

Để phòng tránh tác hại từ loài sinh vật có cánh này, mọi người cần giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, mắc màn khi ngủ, để bảo vệ làn da và sức khỏe của mình.

Tiến sĩ Phạm Thị Khoa, Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Trung ương cho biết, kiến ba khoang là loại côn trùng đặc biệt: thân mình thon, dài như hạt thóc (dài 1-1,2 cm, ngang 2-3 mm), nhiều màu sắc khác nhau, nhìn giống con kiến. Loài côn trùng này có nhiều tên gọi khác nhau như kiến hoang, kiến kim, kiến lác, kiến gạo, cằm cặp, kiến nhốt, kiến cong… Loại kiến này thường tập trung vào khu vực có ánh đèn.

Để phòng tránh kiến ba khoang, gia đình nên dùng lưới chống muỗi, côn trùng, quanh nhà có thể đặt các cây đuổi côn trùng như sả, dạ hương… Vệ sinh xung quanh khu dân cư, phát quang bụi cây, cỏ dại quanh nhà. Ban đêm tắt bớt các bóng đèn không cần thiết.



Bác sĩ Nguyễn Thị Thảo, Giám đốc bệnh viện Da Liễu Hà Đông, Hà Nội, cho biết: "Khi bị kiến ba khoang đốt, rửa sạch vết đốt với xà phòng nhưng nên không được chà xát làm vây bẩn độc tố của chúng ra vùng da nhiều nơi, vì độc tố của chúng có thể gây tổn thương da lan tỏa. Sau đó có thể bôi bằng hồ nước, các thuốc có chứa corticoid chỉ định cho các loại côn trùng đốt.

Khi da bị tổn thương phồng rộp, hay sang thương loét có thể rửa bằng thuốc tím (KMnO4), thuốc xanh Metylen lên vùng da, thuốc kem bôi có chứa corticosteroids như: Korcin; Betnovate; Betnovate-GM; Gentrisone".

4. Chuột cắn gây bệnh cho người

Thời điểm cuối năm 2012, người dân hoang mang với thông tin bị chuột cắn sẽ nhiễm virus gây bệnh viêm gan, suy thận. 



Trong lịch sử, chuột từng là loài vật truyền bệnh chết người (bệnh dịch hạch), vì thế nhiều người rất đứng ngồi không yên khi nghe ngành y tế xác nhận một bệnh nhân tại TP.HCM bị chuột cắn đã dương tính với virus Hanta.

Bác sĩ Nguyễn Hồng Hà, Phó giám đốc, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, trường hợp bệnh nhân phải nhập viện điều trị vì chuột cắn không phải cá biệt. Thỉnh thoảng viện vẫn tiếp nhận các bệnh nhân với vết chuột cắn sưng tấy. Các bệnh nhân này chủ yếu bị nhiễm độc do chuột cắn và bệnh này đều có thể điều trị khỏi bằng kháng sinh.

“Bệnh nhiễm độc do chuột cắn còn gọi là bệnh Sodoku. Thời kỳ ủ bệnh của bệnh Sodoku thường từ 5 ngày đến 4 tuần. Khởi phát đột ngột với biểu hiện sốt cao (39 - 40 độ), ớn lạnh, sốt thành từng cơn, sốt không có tính chu kỳ. Sự tái phát cơn sốt có thể xuất hiện vài lần trong vòng từ 1 đến 3 tháng.

Các dấu hiệu ngoài da là các ban sẩn xuất huyết, có xu hướng dính liền với nhau, thường tập trung ở da đầu, mặt và nửa thân trên. Ở chỗ bị cắn, các tổn thương ngoài da có thể tự khỏi, nhưng phần lớn các trường hợp xuất hiện ban xuất huyết hoại tử tại chỗ và có phản ứng của hạch khu vực. Trong quá trình bị bệnh, bệnh nhân có thể có các biểu hiện đâu cơ, đau khớp và thường diễn biến dẫn tới viêm khớp”, bác sĩ Hà nói.

Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân có thể có các dấu hiệu của hệ thống thần kinh: đau đầu, ảo giác, mê sảng dẫn đến hôn mê.  Nếu bệnh nhân không được điều trị, bệnh kéo dài thường 1 đến 2 tháng và gây ra tỷ lệ tử vong khoảng 6 đến 10%.

Một vài trường hợp cá biệt, sau khi bị chuột cắn có biểu hiện nhức đầu, đau bụng, đau lưng, sốt, lạnh, nôn, hạ huyết áp… rất có thể đã nhiễm virus Hanta. Ngành y tế khuyên mọi người nên cảnh giác khi tiếp xúc với những nguy cơ gây bệnh từ chuột và nên đến ngay các cơ sở y tế khi có biểu hiện bất thường về sức khỏe, để phát hiện và điều trị kịp thời.

5. Muỗi và căn bệnh sốt xuất huyết 

Dường như nhiều người chỉ quan tâm tới những căn bệnh lạ mà quên rằng năm nào, dịch sốt xuất huyết cũng hoành hành và cướp đi nhiều sinh mạng. Tính đến tháng 10.2012, cả nước đã có 47.927 ca sốt xuất huyết, tăng 21,4% so với cùng kỳ năm 2011. Có 42 ca tử vong, tăng 20,6% so với thời điểm này của năm trước.

Nguy hiểm nhất là Viêt Nam nằm trong nhóm có tỷ lệ tử vong cao do sốt xuất huyết tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (đứng đầu là Campuchia với 14.284 trường hợp mắc và 57 trường hợp tử vong. Malaysia có 12.518 trường hợp mắc sốt xuất huyết và 25 trường hợp tử vong. Trong khi đó, Việt Nam, tính đến thời điểm tháng 8.2012 đã ghi nhận 26 trường hợp tử vong).

“Tôi đã tận mắt chứng kiến hầu hết các trường hợp tử vong do sốt xuất huyết chủ yếu là trẻ em và nữ giới. Những trường hợp này thường rơi vào những trẻ em rất bụ bẫm, có dinh dưỡng tốt, mới còn đang khỏe mạnh, chơi đùa mà chỉ sau một tuần mắc sốt xuất huyết đã tử vong. Dù biết cái chết đang đến gần các em mà cũng đành bất lực không có cách nào cứu chữa".

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến

Năm 2012, tỉnh Khánh Hòa phát hiện 230 ổ dịch sốt xuất huyết với 3.601 ca mắc, trong đó có 3 ca tử vong. Dịch sốt xuất huyết bùng phát mạnh nhất, nặng nhất ở nhiều địa phương trong toàn tỉnh, tăng 8,4 lần so cùng kỳ năm 2011. Bất thường nhất là có bệnh nhân sốt xuất huyết được xét nghiệm có cùng lúc 4 type virút Dengue gây bệnh. 

Tiến sĩ Trần Thanh Dương, phó cục trưởng Cục y tế Dự phòng, Bộ y tế cho biết: "Tất cả các trường hợp tử vong do số xuất huyết do nhập viện muộn vẫn còn cao, chiếm đến 40%. Thông thường, các bệnh nhân đã được điều trị tại các bệnh viện tuyến huyện, xã, phòng khám tư nhân trước khi chuyển lên tuyến trên. 100% các ca này đều trong tình trạng nặng, hôn mê và xuất huyết nặng. Đa số tử vong sau một tuần điều trị do biến chứng của sốt xuất huyết và suy đa tạng".

Điều đó cho thấy muỗi luôn tiềm ẩn những nguy cơ và năm nào nó cũng là nguyên nhân khiến nhiều người mất mạng. Trong khi người người "bấn loạn" vì những căn bệnh lạ, thì bệnh không lạ lại trở thành "quả bom" với tỷ lệ người thương vong cao đột biến. Người dân hãy biết tự bảo vệ mình trước những tình huống phát sinh bệnh tật. Sốt xuất huyết căn bệnh tưởng như thông thường, nhưng nhiều người đã phải trả giá vì xem nhẹ loài muỗi.

Hương Trần (Xzone/TTTĐ)

Các tin bài khác »  

Theo Tri thức

Bắt kẻ nẫng trộm iPhone của bệnh nhân

Hùng có 9 tiền án về tội trộm cắp tài sản và thường xuyên lang thang các bệnh viện để ăn trộm.

Theo Tri thức

Không dùng hạt mùi với trẻ đang ủ bệnh sởi

Phụ huynh phải đặc biệt chú ý chỉ sử dụng hạt mùi trước và sau khi mụn bay.

Theo Tri thức

Clip phỏng vấn khó khăn nhất thế giới gây 'sốt'

Hiện clip thu hút gần 10 triệu lượt xem, hơn 60.000 like trên Youtube chỉ sau 3 ngày đăng tải.

Theo Trí thức trẻ

Hà Nội: Tai nạn kinh hoàng trên đường Thanh Niên

Va chạm khiến nửa trên chiếc xe Venza nát bét, tài xế bị kẹt bên trong.

Theo VnExpress

Nhiều người lớn mắc sởi biến chứng viêm não

Khi đến thăm, chăm con bị sởi nhiều người lớn có thể bị lây hoặc mang virus lây lan ra ngoài cộng đồng.

Theo Tuổi trẻ

Bẫy vợ chết bằng điện

Lít dùng hai thanh sắt nhỏ nối vào hai đầu điện để sẵn trong nhà tắm.

Theo Công an TP.HCM

Loạn cà phê thiếu nữ đi 'cà kheo' ở Sài Gòn

Áo các cô ngắn trước hở sau, quần bó sát như trong vũ trường. Khách tới thưởng thức cà phê thì ít mà nhìn thì nhiều.

Theo Tri thức

Mang súng nhựa đi cướp xe máy

Ngoài dao nhọn, hung khí Huy mang theo trong các vụ cướp là một khẩu súng nhựa.

Theo Pháp luật TP.HCM

Làm rõ nghi vấn bé gái 14 tuổi mất tích

Bà Hoa khẳng định con gái bà trước nay chưa bỏ nhà đi mà không xin phép mẹ như vậy.

Theo Tri thức

Thêm 2 trẻ tử vong, 1.000 ca mắc sởi/ngày

BV Nhi Trung ương ngày 16/4 đã ghi nhận thêm 2 trẻ tử vong, nâng số tử vong do sởi lên 110 trường hợp.

Theo VnExpress

Cháy dữ dội tại công ty hóa chất ở Sài Gòn

Đã có ít nhất 10 cảnh sát phải cấp cứu vì bỏng, ngạt… khi tham gia công tác cứu hộ.

Theo VnExpress

Xe tải xếp hàng 'né' trạm cân trên quốc lộ 5

Hàng trăm xe tải nằm bất động trên quốc lộ 5 hoặc đi đường vòng để 'né' trạm cân di động ở Hải Dương.

Theo Đời sống và Pháp luật

Cuộc đời nữ sinh bán trinh trả nợ bạc cho mẹ

Người đàn bà trót sa chân vào những trò cờ bạc, đỏ đen gây ra báo nhiêu hệ lụy đắng cay.

Theo VnExpress

Máy xúc đào trúng bom dưới ruộng

Đào trúng quả bom dài 1,2 m, tài xế hoảng sợ bỏ xe chạy đi báo chính quyền.

Theo VnExpress

Gần 300 người mất tích trên phà Hàn Quốc ít cơ hội sống

Khả năng sống sót của họ rất thấp bởi điều kiện khắc nghiệt, hoạt động tìm kiếm đã kéo dài hơn 10 giờ.

Theo Tri thức

Dùng thẻ giả để rút tiền tỷ ở ngân hàng

Thẻ tiết kiệm giả được in phun màu rất tinh vi giống như thật, mắt thường khó có thể phát hiện.

Theo VnExpress

Hoãn phiên tòa xét xử Bầu Kiên

Chủ tọa tuyên bố hoãn phiên xử với lý do vắng mặt ông Trần Xuân Giá.

Theo Tri thức

5 người chết vì xe khách lao vào xe bồn

Vụ tai nạn kinh hoàng khiến đầu xe khách bẹp dí và biến dạng hoàn toàn.

Theo VnExpress

3 giờ vây ráp trung sĩ nã đạn vào đồng đội

Do buồn bạn bè và mâu thuẫn tình cảm nên Phúc lấy súng của đơn vị định tự sát cùng người yêu.

Theo Tri thức

Thi thể thợ săn tổ ong dính chặt trên cột điện

Nam thanh niên giơ tay ra bắt thì bất ngờ bị điện phóng, cơ thể bị dính chặt vào đỉnh cột điện.

- Liên kết quảng cáo -